جمعه, ۱۸م دی, ۱۳۸۸
مروری بر یک دهه فعالیت در فرهنگستان هنر به بهانه معارفه رئیس جدید؛
   فرهنگستان هنر پر است از نشانه ها. از نشانه های مردی که گرچه دیگر رئیس فرهنگستان نیست اما قطعا آیندگان چه بخواهند چه نخواهند حضور معنوی او را در فرهنگستان هنر هر روز نظاره می کنند. ریاست بیش از یک دهه او بر فرهنگستانی که خود موسس آن بود باعث شد تا از او به عنوان خالق اولین ها و آخرین ها در فرهنگستان یاد کنند. این لقب را همکاران و نزدیکان میرحسین در فرهنگستان به او می دهند.در این یک دهه آنقدر اتفاق های خوب در حوزه فرهنگ و هنر در فرهنگستان اتفاق افتاد که خاطره ای خوب را در ذهن اهالی فرهنگ و هنر حک کرد گویی جای جای فرهنگستان نشانه است. نشانه هایی از مردی هنرمند، نقاش ، معمار ، مدیر و سیاستمدار.

 از نظر گاندی این هفت مورد بدون هفت مورد دیگر خطرناکند:

1- ثروت، بدون زحمت 

2- لذت، بدون وجدان

3- دانش، بدون شخصیت 

4- تجارت، بدون اخلاق

5-  علم، بدون انسانیت

6- عبادت، بدون ایثار

7- سیاست، بدون شرافت

   این هفت مورد را گاندی تنها چند روز پیش از مرگش بر روی یک تکه کاغذ نوشت و به نوه‌اش داد. اعتقاد بر این است که وی این موارد را در جست و جوی خود برای یافتن ریشه‌های خشونت شناسایی کرد. در نظر گرفتن این موارد، بهترین راه جلوگیری از بروز خشونت در یک فرد و یا جامعه است.

خشونتی که آن را "خشونت پنهان" می‌نامند

 پرسش پیش روی ما چنین است:
      آیا برخوردِ خشونت‌آمیز تمدن‌ها تنها راهی است که پیش روی جهانِ متکثر امروز قرار دارد؟
     بی‌گمان برخورد فرهنگ‌ها و حوزه‌های فرهنگی گوناگون در آستانه‌ی قرن بیست و یکم میلادی تفاوتی اساسی با گذشته دارد و باید اذعان کرد که ارتباط و نزدیکی‌ها، و نیز تقابل و رویارویی‌ها، با چنین گستردگی و شدتی که امروزه ما شاهد آنیم، سابقه نداشته است. ناگفته پیداست که پیشرفتِ سرسام‌آور و گاه بی‌رویه‌ی تکنولوژی و گسترش وسایل ارتباط جمعی، به‌ویژه رشد روزافزون شاهرا‌ه‌های اطلاعاتی، و همچنين افزایش جمعیت و فزونی مهاجرت‌ها و جا‌به‌جایی‌های قومی، جهان را در مقیاسی وسیع دیگرگون کرده و پدیده‌های اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی را پیچیده‌تر و طبعاً حل مسایل و معضلات را نیز به‌همین نسبت دشوارتر کرده است. با فروپاشی نظام کمونیستی و با پیدایش نهضت‌هایی در گوشه و کنار جهان که با هدف حفظ منافع ملی و احیای هویت فرهنگی در حال گسترش است، چهره‌ی جهان تغییر کرده و در تناسب و موازنه‌ی قدرت نیز جابه‌جایی‌هایی صورت گرفته است. افزون بر این‌ها، پیامدهای فرایند جهانی شدن اقتصاد، نه تنها به‌تدریج اثرات خود را بر اقتصاد ملی کشورها می‌گذارد و راهکارهای سنتی اقتصاد بازار را بی‌اثر می‌کند، بلکه بحران‌های اقتصادیِ ناشی از آن در برخی کشورها باعث بروز ناآرامی‌های اجتماعی و تنش‌های سیاسی خشونت‌آمیز شده است.
در واقع تمام این عوامل، جهان را در شرف تغییر و تحولاتی بنیادین و عظیم قرار داده است که در دو دهه‌ی اخیر کمابیش شاهد آنیم. از این رو بدیهی است که در اثر این دگرگونی‌ها و برخوردها، در جوامعی که به‌دلایل گوناگون آمادگی جذب و دفع آگاهانه و آزادانه‌ی عناصر فرهنگی بیگانه را ندارند، تردیدها و نگرانی‌هایی پدید آید. این نگرانی‌ها هرگاه با احساس ضعف و نابرابریِ امکانات و توانایی‌ها و نیز با احساس درماندگی در برابر فرهنگِ فراگیر و یا تکنولوژی پیشرفته همراه باشد، رفته رفته به‌ترس و هراس مبدل می‌شود و پیداست که عکس العمل‌های توأم با ترس و ضعف، ناگزیر به اعمال قهرآمیز و خشونت آمیز می‌انجامد. البته این چنین برخوردهای خشونت آمیر نه تنها میان فرهنگ‌ها و تمدن‌های گوناگون، بلکه در محدوده‌ی فرهنگی خاصی نیز امکان بروز دارد. به‌بیانی دیگر، واگرایی‌های فرهنگی و خطوط گسل، با پیامدهای سیاسی چشمگیر و مهم که ممکن است به‌قهر و خشونت نیز منتهی شود، هم میان فرهنگ‌ها و هم درون فرهنگ‌ها می‌تواند پدید آید.

رفق و مدارا براي جامعه بشري ضرورت دارد پيامبر اعظم مدارا را نيمي از زندگي و كمال اخلاقي معرفي فرمود . واژه كوتاه مدارا بسياري از فضائل اخلاقي ( از قبيل فروتني ، بردباري ، دوري از كينه توزي ، ترك ستيزه جويي ، آسان گيري ، مقابله به خوبيها و ... ) را در بر مي گيرد . يكي از علل پيشرفت اسلام ، مداراي پيامبر اعظم با مردم بود كه سبب جذب آنان به اسلام و جامعه جاهلي آن روز كه مظهر خشونت و كينه توزي و دشمني بود شد .

رفق و مدارا يكي از صفات برجسته انساني است كه خداوند اين ويژگي را در قرآن به عنوان نعمت و رحمت الهي قلمداد فرمود . " فبما رحمه من الله لنت لهم"

پيامبر رحمت در مسائل شخصي نرم و ملايم و اهل مدارا بود اما در مسائل اصولي اهل سازش و مداهنه و انعطاف نبود .

با توجه به اينكه پيامبر اعظم در قرآن كريم به عنوان الگو و اسوه عصر ها و نسل ها معرفي شده است هر فرد مسلمان بايد سيره آن حضرت از جمله رفق و مدارا را در تمام شئون زندگي الگوي خود قرار دهد .

 معناي رفق و مدارا

رفق در لغت به معناي نرمي و ملاطفت و مهرباني و مدارا هم به معني نرمي و ملايمت و مهرباني و تحمل و بردباري است[1] .

نرمش و مدارا در قرآن كريم و سخنان معصومين (ع) با سه واژه " لين ، الرفق و مدارا" بيان شده است .

مرحوم نراقي از علماء اخلاق بر اين باور است كه مدارا اندك تفاوتي با "رفق" و "لين" دارد لذا فرمود :

مدارا در معني نزديك به رفق است اما در مدارا تحمل آزار مردم است و در رفق نيست[2] .

غزالي در اين باره مي گويد : نرم خويي ويژگي پسنديده و نتيجه اخلاق نيكو و سلامت روح است و صفت مقابل آن درشتي و تندي است كه در اثر خشم و غضب پيش مي آيد .

 جايگاه و اهميت رفق و مدارا

برخي از دانشمندان مي گويند : نرمش و مدارا براي زندگي انسان ضروري است و انسان در زندگي روزمره بايد با كساني كه با آنان سر و كار دارد به مدارا رفتار نمايد و در حقيقت رفق و مدارا در هرگونه رابطه و تعامل انساني چه روابط خانوادگي و چه روابط مناسبات اجتماعي ، مهمترين قاعده در تنظيم درست روابط و تعامل هست و راه جلب دوستي مردم است و اگر كسي با مردم تند خويي كند زندگي بر خود او تنگ مي شود و صفاي زندگي از بين مي رود .

چكيده 

     پژوهشگر در اين تحقيق در صدد است رابطه بين ابعاد جو سازماني موجود در استانداري خراسان رضوي را با ميزان آمادگي براي استقرار نظام پذيرش و بررسي پيشنهادها پيدا و آثار و نتايج احتمالي آن را مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار دهد . فرضيه اصلي پژوهش تحت عنوان « بين ابعاد جو سازماني و ميزان آمادگي براي استقرار نظام پذيرش و بررسي پيشنهادها رابطه وجود دارد »  مطرح مي‌باشد كه اين رابطه مورد بررسي و سنجش قرار گرفته است و علاوه بر فرضيه اصلي فوق‌الذكر با توجه به ابعاد جو سازماني شامل هدفها ، نقش كاركنان ،‌ پاداش‌ها ، رويه‌ها و ارتباطات درون سازماني ، نسبت و رابطه اين ابعاد پنجگانه در قالب 5 فرضيه فرعي با ميزان آمادگي براي استقرار نظام پيشنهادها مورد بررسي و تحليل و توصيف قرار گرفته است .  اين ارزيابي با استفاده از پرسشنامه‌هاي جوّ سازماني و ميزان موفقيت يا ناكامي استقرار نظام پذيرش و بررسي پيشنهادها همچنين با بهره‌گيري از پرسشنامه‌هاي شناخت سازمان (مقيمي، 1380، ص 188) صورت گرفته است . براي تعيين حجم نمونه مورد نياز يك نمونه اوليه به حجم 25 نفر از جامعه كاركنان استانداري خراسان رضوي و اداره كل اتباع و مهاجران خارجي خراسان رضوي شمال 298 نفر پرسنل انتخاب نموده‌اند و اندازه واريانس صفت اصلي مورد بررسي و محاسبه واقع شد و مطابق فرمول‌هاي برآورد حداقل حجم نمونه لازم در نمونه‌گيري تصادفي ساده بدون جايگذاري تعداد 100 نفر از كاركنان به شيوه تصادفي مورد پرسش قرار گرفته كه در نهايت از بين پرسشنامه‌هاي توزيع شده تعداد 76 پرسشنامه به همراه پاسخهاي لازم بدست محقق رسيد . لازم به ذكر آنكه براي تعيين اعتبار و روايي مقايس‌ها و ابزارهاي گردآوري داده‌ها محقق از روش تحقيق ميداني و ارائه و اخذ پرسش‌ها و پاسخ‌هاي‌ بدست‌ آمده و محاسبات انجام شده استفاده و دقت لازم را نسبت به موضوع داشته است و درباره متناسب بودن وسيله اندازه گيري يعني روايي تحقق و اينكه ابزار اندازه گيري در شرايط يكسان تا چه اندازه نتايج يكساني بدست مي‌دهد يعني قابليت اعتبار نهايت دقت را اعمال نموده است . نتايج بدست آمده از طريق محاسبه توزيع آماده R  يعني ضريب همبستگي بين متغيرهاي ابعاد جوّ سازماني و ميزان آمادگي استقرار نظام پذيرش و بررسي پيشنهادها مبين آن است كه فرضيه اصلي و 5 فرضيه فرعي تحقيق به دليل اينكه منطبق بر فرض H₁ مي‌باشد مورد تأييد قرار گرفته است . به مفهوم اينكه بين ابعاد پنجگانه جوّ سازماني شامل شفافيت هدفها ، نقش كاركنان ، تناسب پاداشها با عملكرد كاركنان ، رويه تصميم‌گيري مشاركت جويانه و نحوه ارتباطات كاركنان و مديران با ميزان آمادگي براي استقرار نظام پذيرش و بررسي پيشنهادها ارتباط مستقيم وجود دارد(این تحقیق درسال1384صورت گرفته است) .

     واژه Productivity  واژه ای است انگلیسی و در لغت به معنای قدرت تولید، باروری و مولد بودن است. مثلاً زمینی که استعداد زراعت دارد و بذر در آن نشو و نما می کند اصطلاحاً زمینی مولد و بارآور گفته می شود. یا افرادی در اجتماع که ضمن داشتن توان انجام کار، فاقد شغل هستند و اصطلاحاً بیکار محسوب می شوند افرادی non – Productive یعنی افرادی غیر مولد خوانده می شوند.
    در برخی از متون برای واژه Productivity معادل های دیگری مانند راندمان، بازدهی، قدرت تولید، قابلیت، مولدیت، باروری و کارآمدی برگزیده شده است که جملگی همین مفهوم و معنا را می سازد و هر یک می توانند هم معنا با بهره وری بکار روند، ولی در این مقاله هر زمان از بهره وری سخن به میان می آید منظور Productivity  به معنای کاربردی و علمی آن می باشد.در تعریف کاربردی بهره وری توافق همگانی وجود ندارد اما در این جا به چند تعریف اشاره می شود:

استاینر (P.O.Stenier ):

معیار عملکرد و یا قدرت و توان موجود در تولید کالا و خدمات.

استیگل (Stigel ):

نسبت میان بازداده مرتبط به عملیات تولیدی مشخص، معین در مقایسه با نهادهای مصرف شده.

OECD (سازمان همکاری اقتصادی اروپا):

بهره وری برابر است با خارج قسمت خروجی (میزان تولید) بر یکی از (کل) عوامل تولید.

IGO (سازمان بین اللملی کار):

بهره وری عبارت است از رابطه بین ستاده حاصل از یک سیستم تولیدی به داده های بکار رفته (مانند زمین، سرمایه، نیروی کار، تکنولوژی، اطلاعات و ... ) به منظور تولید آن ستاده.

با توجه به این که مفهوم سیستم در تعریف بالا به کار رفته لازم است که اجزای این تعریف مورد بررسی قرار گیرند. این اجزاء به شکل کامل تری در شکل زیر مطرح شده است.